amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri

amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri

Tümünü Göster [1]

64527 #1  #64527
amerika-birlesik-devletleri-baskanlik-secimleri 564c1ab072cf6.png
her 4 senede bir gerçekleşen seçimler. amerika birleşik devletleri demokrasisi başlığında değindiğim gibi sadece başkan seçilmez. aynı zamanda amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi'nin tamamı ve amerika birleşik devletleri senatosu'nun üçte biri de bu seçimlerde değişir.

peki halk başkanı nasıl seçer?
birinci aşama: adayların secilimi
adaylar önseçimlerin sonundaki kongrelerde delegeler tarafından seçilir. delegeler normal delegeler ve süper delegeler olarak ikiye ayrılır. mesela 2016'da demokratların delegelerinin %85'i normal delege (yeminli delege) %15'i süper delegedir (yeminsiz delege). süper deligeler genelde partinin mevcut tepe yönetim kadrosu olarak diyebileceğimiz insanlardır, bunlar vatandaşın oyundan bağımsız olarak istedikleri adaya oy verebilirler. ancak hıyar da değillerdir. mesela 2008'de obama normal delegelerde çoğunluk sağladığında hillary clinton süper delegeleri tavlamaya çalışmış ama siktiri yemiştir. sonuçta kimse seçmenin kararını değiştirecek olaya girmez.

peki normal delegeler nasıl seçiliyor...normal delegeler her eyaletteki onsecimler aracılığıyla belirleniyor. onsecimler ekseriyetle partiye kayıtlı seçmenlerle sınırlıdır ancak bazı eyaletlerde herhangi bir partiye kayıtlı olmayan seçmenler hatta rakip parti seçmenleri bile oy kullanabilir. keza parti değiştirme olayı da çoğu eyalette seçim gününde bile gerçekleşebilir. iki çeşit seçim vardır. birincisi primary denilen normal düz seçimdir. gider sandığa oy kullanırsınız. diğeri ise caucus denilen seçimlerdir. caucusta insanlar belirli yerlerde toplanır, taraftarlar hangi adaylar niye oy verdiklerini uzun uzun tartışırlar (2-3 saat falan sürer) ve öyle oy verirler ve çoğu zaman oy açıktır. mesela 2007'de obama neredeyse bütün caucus seçimlerinde hillary'yi ezmistir çünkü obama taraftarları daha sadıktır, daha tutkuludur.

her eyaletin önseçimleri farklı gundedir. dolayısıyla adaylar erken seçimi olan eyaletlere (iowa, new hampshire, nevada ve south carolina)'ya ekstra önem verirler. tabi bu 4 eyaletin ekstra onemide var. mesela 2008'de obama ıowa'ya kadar hillary'nin gerisindeydi ve zenciler bile obama'yi desteklemiyordu. ancak ıowa'yi obama kazanınca bir anda momentum yakaladı ve koptu gitti. keza iowa'daki cumhuriyetçiler daha dindadir, new hampshire daha liberaldir ve bu iki eyalette beyazlar ezici çoğunluktur. nevada'da hispanikler south carolina'da zenciler önemlidir vs.

eyalet onsecimlerinde mesele seçim bölgelerini kazanmaktır. dolayısıyla bir aday popüler oyda kaybedip daha fazla delege kazanabilir. ilk 4 eyaletten sonra "süper salı" denilen onsecimler vardır. süper salı denmesinin sebebi 10 kusur eyalette aynı gün seçim yapılmasıdır. 2008'deki süper salı'da 23 eyalette aynı gün on seçim vardı. 2016'daysa 1 mart'ta 11-12 eyalette aynı gün seçim var. süper salı'nin önemi parası ve desteği az olan adaylar genelde burada koparlar. 2016'da 1 mart'tan sonraki haftalardaysa her hafta ortalama 6 eyalet daha seçim yapar ve bu süreç adaylardan birisi parti ulusal kongresinde salt çoğunluğa ulaşıncaya kadar devam eder.

yani çok kabaca halk başkan adayını teknik olarak doğrudan seçmez ancak başkan adayını seçecek insanları seçer.

ikinci aşama: başkan secilimi
başkan adayları başkan yardımcısı adaylarını belirledikten sonra genelde munazaralar olur. adaylar zaten önseçimlerde münazara yaptığından hafiften antremanlidir. halk yine başkanı ve başkan yardımcısını doğrudan seçmez ancak başkanı seçecek olan meclisi seçer. her eyaletin kongredeki temsili kadar seçici mecliste söz sahibi vardır. ve hangi eyalette kim birinci olduysa o eyaletin temsilcileri sadece o partinin adayını destekleyebilirler (maine ve nebraska hariç). yani teksas'i cumhuriyetçiler %51 ile aldıysa teksas'in bütün "seçici meclis" üyeleri cumhuriyetçi partinin adayını desteklerler. bu garip sistem partileri genelde sadece kilit eyaletletlere yoğunlaşmasına sebep olur. demokratlar teksas'a, cumhuriyetçiler de california'ya çok kasmaz.

başkanlık seçimlerinde amaç seçici mecliste 270'i bulmaktır.
(0)



Tümünü Göster [1]

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Son Yapılan Yorumlar: