DANİŞMENTLİ İSMAİL EFE

danişmentli ismail efe

Tümünü Göster [1]

48124 #1  #48124
ismail efe, 1878 yılında aydın merkez danişment köyünde dünyaya gelmiştir. bazı yazarlar, danişment köyü'nün muğla- çanakkale ve balıkesir illerinde var olmasından dolayı efenin doğup büyüdüğü ve yaşamını sürdürdüğü şehir isimlerinde hataya düşmektedirler. milli mücadeleye katılan ismail efe, aydın'ın yetiştirdiği ulusal kahramanlardan birisidir. mezarı da aydın - danişment köyündedir.
askerlik çağı gelince silah altına alınmıştır. topçu sınıfında askerlik yaptığı söylenir. topçu subayı olduğu yönünde iddialar varsa da gerçek ile ilgisi yoktur.askerlik dönüşü köyünde tarla- bahçe işlerinde meşgul olduğu gibi aydın tabakhane çayının kenarında, köyüne yakın yerde su değirmenleri de varmış. ilk evliliğini dudu adındaki bir kadınla yapmıştır. bu evlilikten ismail - galip - bedriye- esma ve huriye adında çocukları dünyaya gelmiştir.
bu evlatlardan 1931 doğumlu olan kızı huriye ( doğan ) halen hayatta olup aydın orta mahalledeki evinde oturmaktadır. babası ismail efe'ye, milli mücadeleye katıldığı için milis binbaşısı olarak ( itibari rütbe ) verildiğinden 1946 yılında vefat edince, kızı huriye'ye bu rütbeden yetim maaşı bağlanmıştır. huriye'nin oğlu fikret doğan' dan başka güler - hamide - çiğdem adında kızları vardır. kızları ile birlikte aynı çatı altında yaşamaktadır.
ismail efe, dudu ile evli iken fatma ( fadime ) ile ikinci evlilik yapmıştır. kuma olan bu eşler ayni çatı altında gürültüsüz bir yaşam sürmüşlerdir. bu eşten ismet ve hafize adında iki evladı dünyaya gelmiştir. ismet efe, 1994 tarihinde vefat etmiştir. evlatlardan ismail efe kahvecilik yapmakta, diğer oğlu sedat efe aydın'da kamu hizmetinde çalışmaktadır. kız kardeşleri ayten ünal vardır. diğer evladı hafize ( özbayraktar 1922-1999 ) danişmentli ismail efe'ye dört torun vermiştir. ramazan - zekiye - meşkure çoban ve neşet özbayraktar'dır. neşet dedesinin köyünde zaman içinde muhtarlık yapmıştır. danişmetli ismail efe hakkında bilgi toplamak için bu torunlar ile temas kurmanın yararı olduğuna inanıyorum.
milli mücadelede bulunan kuva-yı milliyeci efeler 1921 yılında düzenli orduya geçilirken , askerlik yapabilecek ve eli silah tutabilecek olanlar yeni kurulan düzenli ordu içine alıkonulmuştur. yaşlı olanlar ve silahlı mücadelede bulunamayacak olanların köylerine, evlerine, işlerinin başlarına dönmeleri istenmiştir. bu gerekçelerle danişmentli ismail efe, artık kırk yaşını da aştığından düzenli ordu içinde kalması uygun görülmediğinden saf dışı bırakılmıştır..
kuva-yı milliye teşkilatı kaldırılana kadar büyük kuvvetleri kumanda etmiş bulunan hatta milli kuvvetleri bile kumanda etmiş olanlar da dışta bırakılmıştır. mili kuvvetleri kumandanlık yapan ve tarihe mal olan başlıca iki efe vardır. bunlardan birisi yörük ali efe ve demirci mehmet efe'dir. bu iki efeden sonra ön planda ismi anılan değerli efeler ise ; poslu mestan efe, gökçen efe ve danişmentli ismail efe'dir.
danişmentli ismail efe'de, aydın yunan askerlerince işgal edildiği günden itibaren işgal altında yaşamamak için, yüreği vatan sevgisi ile dolu olduğundan, milli mücadelenin içerisinde kendisine verilen görevleri yerine getirmiştir. ölüm korkusu olmaksızın savaşımını tamamlamış birisi olarak 1921 sonlarında ailelerini ve çocuklarını yanına alarak bozdoğan üzerinden o tarihlerdeki ismi kıroba olan çine ilçesinde giderek orada ikamet etmeğe başlamıştır. yaşamları ailecek çine'de sürerken hafize (özbayraktar ) ismindeki kızı dünyaya gelmiştir. cumhuriyetin kurulmasından sonraki dönemde tekrar köyüne gelerek hayatını köyde ve aydın'da sürdürmüştür.
danişmentli ismail efe'nin huriye doğan adındaki kızından başka hayatta evladı yoktur. ama dede ruhunu taşıyan torunları bugün aydın'da yaşamaktadırlar. kızı huriye doğan'ın babasının yaşamı ile ilgili olarak belleğinde kalan sadece 1930 ila 1940 yıllarında tabakhane deresindeki su banyosu ve yüzmesidir. babasını henüz on beş yaşında iken kaybetmişti. son yıllarını aydın'daki evde üçüncü eş incirliovalı fikriye ile geçirdiğinden köyde fazla kalmamaktadır. babasını sık göremediği için fazla anı da yok sayılır. çocukluk anısını anlatırken evinin salon duvarında asılı bulunan subay üniformalı fotoğrafını bakarak duraklıyor, sonra gözlerinin yaşını siliyor ve diyor ki ;
" babam ismail efe, dere kenarındaki değirmenimiz yanında bulunan evimizden sabahleyin erkenden kalkınca, değirmenimiz yanından tabakhane deresine iner soğuk kış günlerinde dahi her gün kayalıkların arasında derenin buz gibi soğuk sularında yıkanmasıdır.." .
bu anısını anlatırken, yanında yaşayan kızları ve torunlarına bakarak soğuktan titrer vaziyette ürpertisini dile getiriyordu.
ismail efe, yaşamının sonlarına doğru incirliova'lı fikriye adındaki bir kız ile üçüncü evliliğini yapmış, onunla aydın muammer ülgen caddesi üzerinde ve çarşı karakolu alt köşesinde bulunan iki katlı bina içinde yaşamını devam ettirmiştir. burada yaşadığı süre içinde binanın alt kısmında zahire alım satımı ile uğraşmış üst kısmını mesken olarak kullanmıştır.
1946 yılında hastalanmıştır. aydın'da bulunan doktorlar özellikle dr. hulusi eralp tedavisi için uğraşırlarken askeri yetkililer milis binbaşı danişmentli ismail efe için izmir'den askeri doktorlar getirtmişlerdir. aydın ve izmir doktorlarının kontrolünde bir müddet daha yaşamış ve tedavi görmüş ise de tekrar sağlığına kavuşamamış 4 temmuz 1946 günü vefat etmiştir.
danişmentli ismail efe'nin binbaşı rütbeli kılıçlı fotoğrafı, efe kıyafetli gümüş işlemeli mavzerli fotoğrafı ve daima yanında bulunan efe kıyafetli beş kızanıyla çekilmiş bulunan fotoğrafları, tüm torunlarında bulunmaktadır.
mavzeri, kılıcı , milis binbaşı rütbeli elbiseleri ve efe elbiseleri ile bazı eşyaları, önceleri en büyük erkek evlat olan ismail efe'de iken onun ölümü ile bu eşyalar, diğer kardeş ismet efe'ye devredilmiş onunda 1994 yılında ölmesiyle danişment köyünde ikamet eden torunu 1964 doğumlu sedat efe'ye teslim edilmiş olup onun tarafından muhafaza edilmektedir.
ulusal kahraman danişmentli ismail efe'nin mezarı, danişment köyündeki köy kabristanlığında gösterişten uzak,diğer mezar taşları arasında görülmektedir. kısa ve sade yazılmış. beyaz mermer taş üzerinde ki şu yazıyı okuyorsunuz ;
" kuvai milliye milis binbaşı danişmentli ismail efe 1878 - 1946 ruhuna fatiha ".
ismail efe'nin, pek çok torunları olmasaydı milli mücadele yıllarında canları feda etmek için yunan işgal kuvvetlerine karşı göğüslerini siper eden aydın çukurunun diğer efeleri gibi unutulup gidecekti. bereket ki torunlar dedelerinin fotoğraflarını iş yerlerinin duvarlarını asarak süslemişler. aydın eski zahire pazarı kahvesi olarak bilinen bugünkü aydın halk bankası alt köşesinde kahvenin duvarında asılı bulunan danişmentli ismail efe'nin fotoğrafını görenler " kim bu efe, ne yapmış, yanındaki efeler de kim ? " şeklinde sorular sorulunca yanıtını, göğsü kabaran, gözleri ışıldayan orada bulunan torunlarından alabiliyorsunuz.
danişmentli ismail efe'nin kim olduğunu öğrenmek için internet sayfalarına baktığınızda milli mücadeleye katkılarından ziyade, alaylı , küçültücü fıkralarla karşılaşıyorsunuz. örneklemek gerekirse;
" http // www. zeybekler. net / forum / arşiv de 19.2.2009 tarihli erboy imzalı yazıda;
" söke'nin kaygılı köyünden uzun murat. genç. zenginlik var 800 liraya biraz mal sattığını danişmetli efe duyuyor. köye çıkıp geliyor. murat'tan 200 lirasını istemiş. parayı alınca vereyim efem demiş murat. efe murat'a bir yüzük göstermiş. iyi bak buna. bunu getirene verirsin demiş. köydeki bir- iki kişiye de para diye eziyet etmiş. çok geçmemiş yakalanmış danişmentli. haydi söke hapishanesine. şikayetçi olanlarla bizim uzun murat'ı da yüzleştirmeye götürmüşler. efe'yi gören köylüler ‘ aha bu ‘ diyorlarmış. bizim uzun murat sağa sola bakmış. hapishanenin duvarları bir buçuk metre, ‘ bu efe buradan iki gün sonra kaçar ‘ diye düşünüp ‘ valla ben benzetemedim o değil demiş ‘ oğlunun derisini yüzecem, murat'ın üzerinden benden izinsiz kuş bile uçmaz ‘ bu haberi duyan nuri ve aşar oğlu; apar topar eşyasını toplayıp söke'ye taşınmış. dediği gibi üç gün sonra danişmentli efemiz hapisten pııııır...
bu hikayeyi koca murat'ın oğlu mehmet fırat'tan söke'de dinledik..."
(0)

Tümünü Göster [1]

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Son Yapılan Yorumlar: