fransız dili

fransız dili

Tümünü Göster [1]

15147 #1  #15147
roma imparatorluğu'nun bugünkü fransa'yı fethetmesinin ardından birbirine karışan yerel keltçe ile latin dili, sonraki dönemlerde halk latincesini oluşturmuştur. halk latincesi sonraki dönemlerde kuzey ve güney lehçesi olarak ikiye ayrılmış, "le francien" isimli kuzey lehçesi bugünkü fransız dilinin dil bilgisi temellerini oluşturmuştur. avrupa'daki barbar istilası sonucunda fransa'nın çeşitli bölgelerini işgal etmiş birer cermen boyu olan franklar, burgontlar ve vizigotlar ile viking istilası sırasında fransa'nın kuzeyindeki normandiya bölgesine yerleşen normanlar, fransız dilinin bugünkü sözcük dağarcığına kavuşmasına katkıda bulunmuşlardır.

fransız dili 29 ülkede resmi dildir. "la francophonie" denilen frankofon ise, fransız dili konuşan uluslar topluluğudur. birleşmiş milletler'in bütün alt kurumlarında ve uluslararası kuruluşların çoğunda resmi dildir.

avrupa birliği verilerine göre 27 üye ülkedeki 129 milyon insan (497.198.740 %26'sı) fransız dili konuşmakta ve bunun 65 milyonu ana dili, 69 milyonu ise ikinci dili olarak konuşmaktadır. bu verilere göre fransız dili birlik içerisinde ingiliz dili ve alman dilinden sonra en sık konuşulan 3. dildir.

dağılım,

avrupa:

fransa'daki yasal konumu,
fransız anayasası'na göre fransız dili, 1992'den beri fransa'nın resmi dilidir(aslında 1539'dan beri önceki birtakım yasal metinlerde de fransız dili resmi dildir). resmi hükümet yayınlarında, eğitim sisteminde, yasal sözleşmelerde, reklamlarda yabancı sözcüklerin fransız diline çevrilmesi zorunludur. fransız diline ek olarak fransa'da pek çok yerel dil de konuşulur. fransa, avrupa yerel diller sözleşmesine imza atmış olmasına karşın 1958 anayasasına karşı olduğu gerekçesiyle bunu onaylamamamıştır.

isviçre,
fransız dili, isviçre'nin 4 resmi dilinden biri olup (diğerleri alman dili, italyan dili, romanş dili) isviçre nüfusunun %20'sinin ana dilidir. romanş dili italyan diline yakın bir dildir ve isviçre halkının %6'sınca kullanılır.

belçika,
fransız dili belçika'nın "valon" bölgesinin resmi dilidir ancak bu bölgede almanca konuşanlar doğu kantonlarda yaşar. başkent brüksel'in içinde yer aldığı merkez bölgesinin felemenk dili ile birlikte iki resmi dilinden biridir. bu bölgede çoğunlukla ana dilleri olmamasına karşın nüfusun büyük çoğunluğu tarafından konuşulur. valon'a ve brüksel'in merkez bölgelerine sınırı olmasına rağmen flaman bölgesinde ise fransız dili ve alman dili resmi dil olmayıp felemenk dili konuşulur. ancak bu bölgede ana dilleri fransızca olan insanlar da yaşar. toplamda nüfusun %40'ı fransız dili, %60'ı felemenk dili konuşur. felemenk dili konuşan insanların %59'u da fransız dilini ikinci dilleri olarak konuşurlar. bu bilgilere göre belçikalıların %75'i fransız dili bilmektedir.

monako ve andorra,
monako prensliği'nin ulusal dili "monégasque" olmasına karşın fransız dili tek resmi dildir ve fransız kökenliler ülke nüfusunun %47'sini oluştururlar. andorra'nın resmi dili ise katalanca'dır. fransa'ya yakın komşuluğu nedeniyle fransız dili de konuşulur. fransız kökenliler ülke nüfusunun %7'sini oluşturur.

italya,
italyan dili ile birlikte fransızca italyanların resmi dili olup italya'nın aosta vadisi bölgesinde konuşulur. buna ek olarak bölgede başka lehçeler de konuşulmaktadır ancak bunlar resmi açıdan henüz tanınmamıştır.

lüksemburg,
fransız dili, lüksemburg'un alman dili ve lüksemburgca ile birlikte üç resmi dilinden birisidir. lüksemburg eğitim sistemi üçlü dil yapısındadır. ilkokulun ilk yıllarında dersler lüksemburgca, sonraki yıllarda alman dili, liseden itibaren ise fransız dili olarak okutulmaktadır.

amerika:

kanada,
fransız dili, kanada'nın resmi dillerinden biri olup ingilizce'den sonra en çok konuşulan ikinci dildir. "quebec" eyaletinde ise fransızca tek resmi dil olup 7 milyon insanın ana dilidir. nüfusunun üçte biri frankofon içinde yer alan "new brunswick" bölgesinin ise iki resmi dili vardır. nüfusunun üçte biri frankofon içinde yer alan kanada'nın "ontario" eyaletindeki başkenti "ottawa" şehrinin ise iki resmi dili vardır. "ontario", "nova scotia" ve "manitoba" bölgelerinde de resmi dil olmamasına karşın fransız dili konuşan insanlar yaşar.

haiti,
fransız dili toplumun okuryazar kesiminde konuşulmasına karşın haiti'nin resmi dillerinden biridir. fransız dili kökenli kreol dillerinden biri olan haiti kreolü ise nüfusun büyük kısmının ana dilidir.

birleşik devletler,
federal düzeyde resmi bir tanınması olmamasına karşın fransız dili, birleşik devletler'de ingilizce ve ispanyol dilinden sonra en çok konuşulan üçüncü dildir. louisiana, maine, vermont ve new hampshire eyaletlerinde ise en çok konuşulan ikinci dildir. louisiana'da kayun ve kreol fransızcası konuşulur. 2000 verilerine göre louisiana da 194.000 insan evlerinde fransız dili konuşmaktadır.

afrika:

dünyada fransız dili konuşan nüfusun büyük çoğunluğu afrika'da yaşar. uluslararası frankofon topluluğunun (organisation internationale de la francophonie) 2007 raporuna göre 31 farklı afrika ülkesinde yaşayan 115 milyon afrikalı fransız dilini ana dili ya da ikinci dili olarak konuşabilmektedir. fransız dili afrika genelinde ikinci bir dil olmasına karşın abidjan, libreville gibi şehirlerde ve fildişi kıyısı'nda yalnızca fransız dili konuşulmaktadır.

afrika dillerinden etkilenerek gelişen afrika fransızcası'nın birçok çeşidi olmasından dolayı tek bir afrika fransızcasından söz edilemez. fransız dili kökenli kreol dillerine ek olarak fransız dili hint okyanusu'nda bulunan adalarda da konuşulur. madagaskar'da fransız dilinin yanında malayo-polinezyan bir dil olan malagazi konuşulur. mauritius ve seyşel adaları'nda ingiliz dilinin resmi dil olmasından bu yana fransız dili ve ingiliz dili arasında bir çekişme vardır. madagaskar'da da son yıllarda ingiliz dili resmi dil olmuştur.

sahra altı ülkelerde eğitim ile birlikte fransız dili de yaygınlaşmıştır.

diğer ülkelerden afrika'ya gelenler için afrika fransızcasını anlamak biraz güç olabilir, buna karşılık yazı dilinde çok büyük farklılıklar yoktur.

fransız dili pek çok afrika ülkesinde resmi dildir: benin, burkina faso, burundi, cezayir cibuti, çad, demokratik kongo cumhuriyeti, ekvator ginesi, fas, fildişi kıyısı, gabon, gine, kamerun, komorlar, kongo(brazzaville), madagaskar, mali, moritanya, nijer, orta afrika cumhuriyeti, ruanda, senegal, seyşel adaları, togo, tunus. mauritius ve magrip ülkelerinde resmi dil olmayıp idari dilde yaygın olarak kullanılır:

son yıllarda cezayir özellikle eğitim dilinde fransız dilinin yerine arap dilinin kullanımını yaygınlaştırmak için dille ilgili çeşitli düzenlemeler yapmıştır.

mısır'’da çoğunlukla kullanılan yabancı dil ingiliz dili olmasına karşın üst ve orta sınıflarda fransız dili daha yaygın olarak bilinir ve konuşulur. bu yüzden, eğitim süreci içerisinde bir mısırlı ingiliz diline ek olarak fransız dili de öğrenir. mısır da fransız dili konuşan ülkeler topluluğu (la francophonie) içerisinde yer alır.

fransa'’nın hint okyanusu’nda yer alan iki denizaşırı bölgesi "mayotte" ve réunion'’da da resmi dil fransız dili’dir.

asya:

asya'da; eski fransız sömürgeleri olan hindistan'ın puduçeri şehrinde, vietnam, kamboçya ve laos'da ticaret ve azınlık dili fransız dili olarak kabul edilir. ayrıca asya'daki diğer eski fransız sömürgeleri olan suriye ve lübnan'da çoğunlukla kullanılan yabancı dil ingiliz dili olmasına karşın üst ve orta sınıflarda fransız dili daha yaygın olarak bilinir ve konuşulur. lübnan da fransız dili konuşan ülkeler topluluğu (frankofon)'na dahildir.

sınıflama,

fransız dili, hint-avrupa dil ailesine bağlı bir dildir. aşağıdaki aile ağacında gösterilen diğer kardeş dilleri gibi fransız dili, roman dilleri ailesindendir. yalnız fransız dilinin, latin dilinin dilbilgisi ögeleri, kimi teknik terimleri ve roma imparatorluğu'nda yaşayanların çoğu tarafından konuşulan halk latincesi dışında latin dili ile pek ilgisi yoktur. örneğin latin dilinde 'at' anlamına gelen 'equus'un halk latincesinde karşılığı "caballus" idi ve bu fransız dilinde at anlamına gelen "cheval" kelimesine yol vermiştir. diğer örnekler:

latin dili halk latincesi fransız dili türkçe anlamı
caput testa tête kafa
felix cattus chat kedi
pugna battualia bataille muharebe
urbs villa ville şehir

sözcük dağarcağının yanı sıra dil bilgisi de daha çok halk latincesindekine benzerdir. latin dilinde isimler çekilebilir; örneğin:
"kızın" = "puellae", "kızı" = "ad puellam"
bunun aksine halk latincesinde zaman geçtikçe isim çekimi kaybolmuş ve çağdaş fransız dilinde olduğu gibi sadece ilgeçler (ör. "ad", "ab, "in", "ex", "et") kullanılmaya başlamıştır.
(0)



Tümünü Göster [1]

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

fethiye escort dikmen uydu elektronik
Son Yapılan Yorumlar: