göktürk alfabesi

göktürk alfabesi

Tümünü Göster [6]

45019 #1  #45019
orhun yazıtlarında kullanılan alfabedir. 4 ünlü, 31 ünsüz ve 3'ü çift ünsüz olmak üzere 38 harften oluşur.
(0)
45033 #2  #45033
türklerin kullandığı bilinen ilk alfabedir aynı zamanda. milli alfabedir.
(0)
53942 #3  #53942
gokturk-alfabesi 55ef07eaefd7d.jpg
öğrenmesi aslında oldukça basittir ve bu alfabeyle yazılar arapçadaki gibi sağdan sola doğru yazılır.
(0)
68585 #4  #68585
gokturk-alfabesi 56e2caaed39a2.jpg
(bkz: http://damgalik.com) sayesinde öğrendiğim milli alfabemiz. çift seslilerde hala zorlanıyor olsam da şu an bu yazdığım satırları motomot göktürk alfabesiyle de yazabiliyor olmam şahane bir duygu.

günümüzde kullandığımız latin tabanlı türk alfabesinin kabulünün tartışıldığı türkoloji kongrelerinde niçin bu alfabenin tekrardan diriltilip tedavüle konması tartışılmadı merak konusu. yoksa tartışıldı da kabul mu görmedi? 1500 sene önceki taş kitabelerde yazılan bu harflerle ben bile günümüz türkiye türkçesini sorunsuz yazıp okuyabiliyorsam günümüz dil yapısını karşılayamaması gibi bir iddia atılamaz bence. ne olurdu bizim de ibraniler gibi çinliler gibi yunanlar gibi japonlar gibi milli bir alfabemiz olsaydı? üstelik ibraniler değil alfabelerini iki bin yıldır ölü olan dillerini tekrardan diriltmeleri gibi bir emsal olmasına rağmen.

tarih sahnesinden silinmezsek umarım yakın bir gelecekte göktürk alfabesinin tekrardan diriltilmesi akademik camiada konuşulur tartışılır. çünkü ciddi anlamda öğrenmesi basit ve günümüz dil yapısını rahatlıkla karşılayabilir durumda. üstelik yazılışı da gayet şık ve estetik.
(0)
69423 #5  #69423
son üç haftadır deli gibi sardığım alfabe. kurallarını ve mantığını çözdüm ki bu alfabe bizim dilimiz için tasarlandığı için mantığını ve kurallarını kapmam bir günümü aldı (ilkokul birinci sınıfta latini öğrenmem bir ayımı cin ali serisine geçmem de 2 ayımı almıştı). ama akıcı okumam ve yazmam toplamda üç haftamı aldı. şimdi ise çılgınlar gibi ağzımdan çıkan her kelimeyi göktürk alfabesiyle yazmaya çalışıyorum. ders çalışırken kitap okurken sayfaları yenisey yazıtlarına çevirdim. tamgaların çizimi latin harflerine göre biraz zor olduğu için hem elimin yatkınlaşması hem de tamgaları iyice hafızama kazımak için ufak bir çalışma da yaptım.
bu alfabeyi söktükten sonra şunu anladım ki latin alfabesi ve bize okullarda öğretilen heceleme aslında dilimizin mantığına çok tersmiş. örneğin araba kelimesini biz latinle hecelerken a-ra-ba şeklinde heceliyoruz. ama milli alfabemizle yazmak için hecelediğimizde ise ar-ab-a şeklimde oluyor ve tamgaları da ona göre seçiyoruz ('ar' için 'ab' için ve 'a' için 38 harflik alfabede bu sesleri çıkaran ayrı tamgalar var ve araba kelimesini yazmak latindeki gibi 6 harfle değil 3 tamgayla işi bitiriyoruz). şayet latin heceleme sistemine göre yazmaya çalışırsak kelimeyi okurken rb gibi bir kelimeyi seslendirmiş oluyoruz. bununla beraber tamgalarla günümüz türkçesinde bir kelimeyi latin heceleme sistemine göre motomot yazdığımızda da yanlış sonuçlara ulaşabilmemiz olası.

biz göktürk alfabesini 1000 sene önce terk ettiğimiz için ve bu süre zarfında türkçemiz her dilin doğası gereği başkalaşımlar geçirdiği için bazı hususlarda yetersiz kaldığı doğrudur. mesela en basitinden v h j c f gibi sessiz harfler türklere has sesler değil. bunlar dilimize sonradan yabancı dillerden girmiş sözcüklerde ve çok ender olarak da öztürkçe olup da zamanla yerini nöbetçi sese bırakan (eb kelimesi günümüzde ev olmuş) kelimelerde görülmektedir. dolayısıyla bu sesleri karşılayan tamgalar olmadığı için yazamıyoruz. bir de yabancı kelimeler ünlü uyumlarına uymadığı için alfabemiz bu konuda yetersiz kalıyor. çünkü her sessiz harfin bir kalın bir de ince olmak üzere iki formu bulunuyor ve harflerin sertliği yumuşaklığı kendisinden sonra gelen seslinin de nasıl okunacağını belirliyor. (bkz: büyük ünlü uyumu) ama bir kaç senelik bir dil çalıştayı ile bu sorunun çözüleceğini düşünüyorum. sonuç itibariyle biz latin alfabesine geçme çalışmaları yaparken türkçe sesler olup latinde olmayan ö, ş, ü, ğ gibi sesleri o, s, u, g gibi harflerin üzerine ve altına noktalar ve çizgiler koymak suretiyle sorunu çözmüşüz. aynısının türk milli alfabesinde yapılmaması için hiç bir sebep göremiyorum ben.

öğrenmek isteyenler için bu blog ve bu site tam size göre:

ayrıca günümüz sözcükleri göktürk alfabesiyle yazmak için: http://kok-turk.blogspot.co...

öğrenmeye karar verenleri uyarıyorum: hastalık yapıyor. ona göre baş koyun.
(0)
70137 #6  #70137
müptelası olduğum alfabe. günlük hayatta konuşurken söylediğim kelimelerin tamgalarla yazılışı otomatikman zihnimde canlanıyor. kitap okurken de bir çok kelimenin üzerine tamgalarla yazılışını yazıyorum. gece uyumak için başımı yastığa gömdüğümde tavanda tamgaları dans ederken görüyorum. bu duyguyu en son go öğrendiğimde yaşamıştım.

ekleme: bazen boş zamanlarımda kazakça, tuvaca, hakasça gibi bize nispeten uzak lehçelerden kelimeleri göktürk alfabesi ile yazmaya çalışıyorum. normalde kiril okuyabildiğim hâlde anlayamadığım bu lehçelerdeki kelimeleri göktürke yazınca anlamakta sıkıntı kalmıyor. hatta latinle yazıldığı halde okumakta sıkıntı çektiğim türkmence kelimeler bile göktürk alfabesi ile yazılınca sorun kalmıyor. eğer günün birinde türk devletleri ve toplulukları arasında resmiyette olmasa bile protokolde göktürk alfabesi temelli bir alfabe kabul edildiği takdirde prizren'de yaşayan bir türkün kaşgar'da yayımlanan bir gazeteyi okuyamaması için hiç bir sebep kalmaz. hatta ortak yazı dili gelecekte lehçeler arasındaki farkın minimize edilmesi sonucunu bile doğurabilir.

isteyince her şey olur.
(0)

Tümünü Göster [6]

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Son Yapılan Yorumlar: